Питание

ПАЛАЖЭННЕ                           №28

30.08.2025            

Месца выдання

гімназія №14 г.Мінска

аб савеце па харчаванні гімназіі №14 г.Мінска

I. Агульныя палажэнні

1.1. Дадзенае Палажэнне распрацавана ў адпаведнасці з Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 14.10.2019 № 694 “Аб арганізацыі харчавання вучняў”, з Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 07.08.2019 №525 “Аб зацвярджэннні спецыфічных санітарна-эпідэміялагічных патрабаванняў”, на падставе Метадычных рэкамендацый па кантролю арганізацыяй харчавання вучняў ва ўстановах адукацыі ў 2025/2026 н.г., зацверджаных 13.08.2025г., вызначае парадак работы дадзенай камісіі па кантролю за якасцю гатовай ежы ў гімназіі.

1.2. Савет па харчаванні з'яўляецца грамадскім органам, які створаны з мэтай кантролю за арганізацыяй і якасцю харчавання дзяцей, аказання практычнай дапамогі адміністрацыі ў арганізацыі якаснага і здаровага харчавання вучнняў.

II. Структура і тэрмін дзеяння савета па харчаванні

2.1.Структура савета па харчаванні рэгламентуецца загадам дырэктара гімназіі, у якiм вызначаецца яго склад.

2.2. У савет па харчаванні ўваходзяць работнікі гімназіі з ліку педагогаў, работнікі харчблока, прадстаўнікі ад прафсаюзнага каміэтагімназіі.Узначальвае работу савета па харчаванні намеснік дырэктара па выхаваўчай рабоце. Колькасны склад членаў савета па харчаванні – 9 чалавек.

2.3.Тэрмін паўнамоцтваў савета па харчаванні - 1 год.

III. Асноўныя задачы работы савета па харчаванні

3.1.Стварэнне ўмоў, якія забяспечваюць паўнавартаснае харчаванне вучняў як асноўнага фактару захавання іх здароўя.

3.2.Аналіз і кантроль за станам і арганізацыяй харчавання вучняў ва ўстанове адукацыі.

3.3.Распрацоўка і інтэграцыя новага перадавога вопыту, інавацыйных формаў арганізацыі харчавання дзяцей ва ўстанове адукацыі.

3.4.Прапаганда здаровага харчавання, культуры харчавання сярод вучняў, законных прадстаўнікоў праз выкарыстанне магчымасцяў сайта ўстановы, праз правядзенне бацькоўскіх сходаў, індывідуальных кансультацый і іншых мерапрыемстваў.

IV. Парадак і напрамкі работы савета па харчаванні

4.1.Савет арганізуе :

вывучэнне аптымальнага і перадавога вопыту ў галіне арганізацыі харчавання ва ўстанове адукацыі;

практычную дапамогу ў авалоданні тэхналогіяй падрыхтоўкі новых страў;

планавы сістэматычны аналіз за станам арганізацыі харчавання, захоўвання і транспарціроўкі прадуктаў, іх кошту;

прапаганду здаровага харчавання, культуры харчавання праз мерапрыемствы, накіраваныя на здаровы лад жыцця;

папаўненне і захаванне матэрыяльна - тэхнічнага абсталявання сталовай.

4.2.Ажыццяўляе кантроль:

за працай харчовага блока (матэрыяльная база харчблока, санітарна - эпідэміялагічны рэжым, захоўванне пробаў, закладка прадуктаў, тэхналогія прыгатавання страў, якасць і выхад гатовых блюдаў, прадуктаў, маркіроўка тары, выкананне графіка і правілаў раздачы ежы );

за арганізацыяй харчавання вучняў: захаванне рэжыму харчавання, дастаўка і раздача ежы, сервіроўка стала, гігіена і культура прыёму ежы, якасць і колькасць ежы, афармленне страў, маркіроўка посуду для ежы;

за працай прадуктовай зоны (прыём, захоўванне, выдача прадуктаў, афармленне дакументацыі, санітарна - эпідэміялагічны рэжым);

за выкананнем двухтыднёвага дзённага меню, за выкананнем нормаў раскладкі, натуральных нормаў харчавання;

за якасцю прадуктаў і якасцю прыгатаванай ежы;

за вядзеннем дакументацыі па арганізацыі харчавання.

4.3.Савет праводзіць пасяджэнне адзін  раз у месяц, афармляючы іх пратаколамі.

4.4.Вынікі праверак афармляюцца даведкамі з наступным іх разглядам на педагагічных саветах, пасяджэннях пры дырэктары.

V. Правы і абавязкі членаў савета па харчаванні

Абавязкі:

5.1.Члены савета па харчаванні абавязаны прысутнічаць на пасяджэннях савета па харчаванні, уносіць урамках сваёй кампетэнцыі прапановы па паляпшэнні арганізацыі харчавання дзяцей.

5.2.Члены савета па харчаванні маюць права:

выносіць на абмеркаванне канкрэтныя абгрунтаваныя прапановы па пытаннях харчавання, кантраляваць выкананне прынятых на савеце па харчаванні прапаноў, даручэнняў;

даваць рэкамендацыі, накіраваныя на паляпшэнне харчавання ва ўстанове адукацыі.

VІ. Асноўныя напрамкі работы

6.1. Распрацоўка і складанне плана работы на навучальны год з улікам аналізу наяўных праблем і перспектывы ўдасканалення пытанняў харчавання вучняў.
6.2.Правядзенне(не радзей 1 разу ў месяц) пасяджэнняў савета для разгляду запланаваных пытанняў і рашэнні праблем, з запрашэннем адказных асоб і спецыялістаў.
6.3.Распрацоўка рэжыму працы сталовай, распрацоўка графікаў прыёму ежы кожным класам, узгадненне іх з загадчыкам вытворчасцю і прадстаўленне на зацвярджэнне дырэктару ўстановы адукацыі.
6.4.Складанне графіка дзяжурства вучняў па сталовай і графіка кантролю харчавання бацькоўскімі камітэтамі класаў.
6.5.Забеспячэнне дыетычным харчаваннем дзяцей, якія маюць медыцынскія паказчыкі.
6.6.Арганізацыя тлумачальнай работы сярод вучняў і бацькоў па павелічэнні ахопу гарачым харчаваннем.
6.7.Правядзенне тлумачальнай работы па прапагандзе здаровага ладу жыцця, па выхаванні культуры харчавання сярод вучняў і бацькоў, рацыянальных асноў харчавання, з прыцягненнем да гэтай працы спецыялістаў.
6.8.Правядзенне анкетавання сярод вучняў і іх бацькоў па вывучэнні спросу на гарачае харчаванне, разгляд і прыняцце іх прапаноў па паляпшэнні якасці харчавання.
6.9.Арганізацыя нагляднай агітацыі па выпрацоўцы навыкаў культуры харчавання і здаровага ладу жыцця.
6.10.Правядзенне аглядаў - конкурсаў, рэйдавых праверак арганізацыі і якасці харчавання дзяцей.

6.11. Ажыццяўленне кантролю захавання вучнямі графіка наведвання сталовай, выканання дзяжурнымі функцыянальных абавязкаў у ходзе дзяжурства ў сталовай, якасць вядзення дакументацыі.

6.12.Забеспячэнне кантролю выканання санітарна-гігіенічных нормаў і правілаў на ўсіх этапах працэсу арганізацыі харчавання вучняў.

6.13.Арганізацыя нагляднай агітацыі па выпрацоўцы навыкаў здаровага харчавання і культуры харчавання.

VІІ. Дакументазварот

7.1 Савет па харчаванні вядзе наступную дакументацыю:

план работы савета на навучальны год;

пратаколы пасяджэнняў савета;

справаздачу аб рабоце савета з аналізам стану арганізацыі і якасці харчавання вучняў гімназіі і прапановамі па іх паляпшэнні;

акты па праверцы арганізацыі харчавання, карткі (чэк-лісты) аналізу арганізацыі харчавання дзяцей;

графікі па арганізацыі працэсу харчавання і кантролю за імі;

матэрыялы кантролю за разлікам харчавання, грашовымі патокамі і маніторынгу ахопу харчаваннем вучняў за месяц;

метадычныя распрацоўкі, памяткі і рэкамендацыі для педагогаў, вучняў і бацькоў.

VІІІ. Кантроль за работай савета па харчаванні

8.1. Кантроль за работай савета па харчаванні ажыццяўляе дырэктар гімназіі.

8.2. Пры неабходнасці дырэктар прымае кіраўніцкія рашэнні. У выпадку немагчымасці рашэння спрэчак паміж членамі савета, работнікамі харчаблока, членамі педагагічнага калектыву і іншымі асобамі ў гімназіі загадам дырэктара створана камісія па працоўных спрэчках, якая вырашае спрэчныя пытанні.

Старшыня Савета па харчаванні - Гарохава М.І. 

Намеснік старшыні Саветапа харчаванні - Петраковіч К.І. 

Члены Савета па харчаванні: 

Хоміч Ж.П. - адказная за ўлік снеданняў вучняў І-ІV класаў; 

Апаровіч С.С. - адказная за ўлік снеданняў вучняў V-ХІ класаў за кошт бюджэтных срордкаў; 

Серая І.М. - адказная за улік за ўлік снеданняў вучняў V-ХІ класаў за кошт бюджэтных срордкаў; 

Знак Н.А. - адказная за перадачу інфармацыі аб аплаце харчавання за бацькоўскія сродкі праз сервіс “Ай Пэй"; 

Дударга А.А. - медыцынская сястра, аддзел гігіены і санітарыі; 

Собаль С.М.- член прафкама, адказная за кантроль дзяжурства ў сталовай; 

Ліццана Н.А. - прадстаўнік бацькоўскай грамадскасці

1. Распрацоўка плана работы на 2025/2026 н.г.;
2. Азнаямленне з нарматыўнай дакументацыяй;
3. Размеркаванне абавязкаў паміж членамі савета;
4. Складанне графіка дзяжурства настаўнікаў і вучняў па сталовай;
5. Абнаўленне інфармацыйнага стэнда па харчаванню;
6. Распрацоўка плана мерапрыемстваў па культуры харчавання;
7. Кантроль за выкананнем аднатыднёвага меню;
8. Кантроль за выкананнем прыкладнага двухтыднёвага меню;
9. Праверка стану якасці харчавання;
10.  Кантроль за выкананнем санітарна-гігіенічнага рэжыму ў сталовай;
11.  Кантроль за нормамі водпуску харчавання навучэнцаў;
12.  Абмеркаванне вынікаў праверкі на пасяджэннях Савета па харчаванню з прыняццем кантрольных рашэнняў па паляпшэнні якасці і бяспекі харчавання вучняў у сталовай;
13. Прыняцце мер па ліквідацыі выяўленых недахопаў, а так жа папярэджанне парушэнняў тэхналогіі падрыхтоўкі ежы.

ГРАФІК

ХАРЧАВАННЯ ВУЧНЯЎ

гімназіі №14 г. Мінска

на ІІ паўгоддзе 2025/2026 навучальнага года

Панядзелак, аўторак, чацвер, пятніца 

9.05-9.25 – снеданне вучняў І класаў

10.10-10.30 – снеданне ІІ-ІV класаў

11.15-11.30 – абед 1 вучняў V-VІІ класаў і вучняў ільготнай катэгорыі

12.15-12.30 – абед 1 вучняў VІІІ-ХІ класаў і вучняў ільготнай катэгорыі

13.10-13.40 – абед ГПД І класаў

13.30- 14.00 – абед ГПД ІІ-ІІІ класаў

14.15- 14.30 – падвячорак для вучняў ІХ-ХІ класаў ільготнай катэгорыі

16.00-16.15 – падвячорак ГПД І класаў

16.15-16.30 – падвячорак ГПД ІІ-ІІІ класаў і падвячорак для вучняў ільготнай катэгорыі

Серада

9.05-9.25 – снеданне вучняў І класаў

10.35-10.55– снеданне вучняў ІІ- ІV класаў

11.40-11.55 – абед 1 вучняў V-VІІ класаў і вучняў ільготнай катэгорыі

12.40-12.55 – абед 1 вучняў VІІІ-ХІ класаў і вучняў ільготнай катэгорыі

13.10-13.40 – абед ГПД І класаў

13.30- 14.00 – абед ГПД ІІ-ІІІ класаў

14.15- 14.30 – падвячорак для вучняў ІХ-ХІ класаў ільготнай катэгорыі

16.00-16.15 – падвячорак ГПД І класаў

16.15-16.30 – падвячорак ГПД ІІ-ІІІ класаў і падвячорак для вучняў ільготнай катэгорыі

ПРАЦА БУФЕТА                            9.00-15.00

ПАРАДАК ПРАДАСТАЎЛЕННЯ БЯСПЛАТНАГА ХАРЧАВАННЯ ВУЧНЯМ

3. Ва ўстановах адукацыі навучэнцам прадастаўляецца гарачае харчаванне ў навучальныя дні. Да вучэбных дзён адносяцца дні, у якія праводзяцца ўрокі па зацверджаных вучэбных планах.

4. Вучні забяспечваюцца гарачым харчаваннем за кошт сродкаў бацькоў або іншых законных прадстаўнікоў і (або) за кошт сродкаў рэспубліканскага і мясцовых бюджэтаў, а таксама іншых крыніц, якія не забаронены заканадаўствам Рэспублікі Беларусь.

5. За кошт сродкаў рэспубліканскага і мясцовых бюджэтаў прадастаўляецца бясплатнае аднаразовае харчаванне навучэнцам (калі ім не прадугледжана бясплатнае харчаванне ў адпаведнасці з абзацамі другім і трэцім пункта 11 пастановы, якая зацвярджае дадзенае Палажэнне):

1–4 класаў пачатковых школ, базавых школ, сярэдніх школ, гімназій, ліцэяў, вучэбна-педагагічных комплексаў (акрамя навучэнцаў першых класаў, якія навучаюцца на базе ўстаноў дашкольнай адукацыі), навучэнцам 5–11 класаў названых устаноў адукацыі, якія пражываюць у сельскіх населеных пунктах ;
з сем'яў, у якіх адзін з бацькоў з'яўляецца інвалідам I ці II групы;
з сем'яў ваеннаслужачых, якія сталі інвалідамі ў выніку ранення, кантузіі, калецтва або захворвання, атрыманых пры абароне Айчыны або выкананні абавязкаў воінскай службы ў дзяржавах, дзе вяліся баявыя дзеянні;
з сем'яў асоб начальніцкага і радавога складу органаў унутраных спраў, якія сталі інвалідамі з прычыны ранення, кантузіі, калецтвы або захворванні, атрыманых пры выкананні службовых абавязкаў у раёнах баявых дзеянняў;
з сем'яў работнікаў, якія абслугоўвалі дзеючыя воінскія кантынгенты ў Афганістане або ў іншых дзяржавах і сталі інвалідамі з прычыны ранення, кантузіі, калецтва або захворвання, атрыманых у перыяд вядзення баявых дзеянняў, акрамя выпадкаў, калі інваліднасць наступіла ў выніку супрацьпраўных дзеянняў, з прычыны алкагольнага, наркатычнага, таксічнага ап'янення, членашкодніцтва;
з сем'яў ваеннаслужачых, асоб начальніцкага і радавога складу органаў унутраных спраў, якія памерлі з прычыны ранення, кантузіі, калецтва або захворвання, атрыманых у перыяд баявых дзеянняў, акрамя выпадкаў, калі гібель (смерць) наступіла ў выніку супрацьпраўных дзеянняў, з прычыны алкагольнага, наркатычнага, таксічнага. ап'янення, членашкодніцтва або самагубства, калі яно не было выклікана хваравітым станам або давядзеннем да самагубства;
з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця, якія навучаюцца ў спецыяльных класах, класах інтэграванага (сумеснага) навучання і выхавання;
спецыялізаваных па спорце класаў;
якія знаходзяцца ў сацыяльна небяспечным становішчы.
6. Харчаванне навучэнцаў першых класаў, якія вучацца на базе ўстаноў дашкольнай адукацыі, арганізуецца і аплачваецца ў парадку, устаноўленым для выхаванцаў устаноў дашкольнай адукацыі.

7. Для атрымання бясплатнага харчавання, прадугледжанага ў абзацы другім пункта 11 пастановы, якая зацвярджае дадзенае Палажэнне, і пункце 5 гэтага Палажэння, бацькі ці іншыя законныя прадстаўнікі з 1 па 25 жніўня падаюць заяву кіраўніку ўстановы адукацыі.

Да заявы прыкладаюцца:

звесткі аб даходах кожнага члена сям'і навучэнца за апошнія дванаццаць месяцаў, якія папярэднічаюць месяцу падачы заявы, і даведка аб месцы жыхарства і складзе сям'і - для малазабяспечаных сем'яў, дзеці якіх навучаюцца ў пачатковых школах, базавых школах, сярэдніх школах, гімназіях, ліцэях, вучэбна-педагагічных. комплексах;
пасведчанне шматдзетнай сям'і або даведка аб месцы жыхарства і складзе сям'і - для сем'яў, якія маюць трох і больш дзяцей ва ўзросце да 18 гадоў, якія навучаюцца ў пачатковых школах, базавых школах, сярэдніх школах, гімназіях, ліцэях, вучэбна-педагагічных комплексах;
пасведчанне інваліда - для дзяцей-інвалідаў, якія навучаюцца ў пачатковых школах, базавых школах, сярэдніх школах, гімназіях, ліцэях, вучэбна-педагагічных комплексах;
пасведчанне інваліда - для сем'яў, у якіх адзін з бацькоў з'яўляецца інвалідам I або II групы;
пасведчанне інваліда аб праве на льготы і ўкладыш у дадзенае пасведчанне - для сем'яў, указаных у абзацах чацвёртым і шостым пункта 5 гэтага Палажэння;
пасведчанне інваліда Айчыннай вайны - для сем'яў, указаных у абзацы пятым пункта 5 гэтага Палажэння;
пасведчанне аб праве на льготы і ўкладыш у дадзенае пасведчанне - для сем'яў, указаных у абзацы сёмым пункта 5 гэтага Палажэння.
8. Сярэднедушавы даход сям'і навучэнца для прадастаўлення бясплатнага харчавання дзецям з малазабяспечаных сем'яў вылічаецца за дванаццаць месяцаў, якія папярэднічалі месяцу звароту па бясплатнае харчаванне, і вызначаецца шляхам дзялення сукупнага даходу ўсіх членаў сям'і за разліковы перыяд на лік месяцаў у гэтым перыядзе і на колькасць членаў сям'і, улічаных у яе складзе.

Улік даходаў для вызначэння сукупнага даходу ўсіх членаў сям'і навучэнца ажыццяўляецца ў адпаведнасці з Інструкцыяй аб парадку вылічэння сукупнага даходу на члена сям'і пры назначэнні дапамог на дзяцей старэйшых за 3 гады, зацверджанай пастановай Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь і Міністэрства фінансаў Рэспублікі Беларусь ад 28 сакавіка 2008 г. № 58/47 (Нацыянальны рэестр прававых актаў Рэспублікі Беларусь, 2008 г., № 133, 8/18846).

Для мэт гэтага Палажэння пры вызначэнні сярэднедушавога даходу сям'і вучня ў складзе сям'і ўлічваюцца яго маці і бацька, дзеці, якія не дасягнулі 18 гадоў, дзеці ва ўзросце ад 18 да 23 гадоў, якія навучаюцца ва ўстановах агульнага сярэдняга, спецыяльнага, прафесійна-тэхнічнага, сярэдняга спецыяльнага і вышэйшай адукацыі ў дзённай форме атрымання адукацыі, а таксама інваліды з дзяцінства І і ІІ групы, якія атрымліваюць сацыяльныя пенсіі.

9. Бясплатнае харчаванне, прадугледжанае ў абзацы другім пункта 11 пастановы, якая зацвярджае дадзенае Палажэнне, і пункце 5 гэтага Палажэння, прадастаўляецца навучэнцам на падставе рашэння камісіі, што ствараецца загадам кіраўніка ўстановы адукацыі, на навучальны год.

Камісію ўзначальвае кіраўнік установы адукацыі (старшыня камісіі). Парадак арганізацыі працы камісіі вызначаецца кіраўніком установы адукацыі.

Рашэнне аб прадастаўленні бясплатнага харчавання па заявах, пададзеных з 1 па 25 жніўня, прымаецца камісіяй на працягу пяці дзён пасля заканчэння ўказанага тэрміну падачы заяў і афармляецца загадам кіраўніка ўстановы адукацыі.

У выпадку звароту па прадастаўленне бясплатнага харчавання пасля 25 жніўня камісія прымае рашэнне аб яго прадастаўленні на працягу пяці дзён з дня падачы заявы. Пры гэтым бясплатнае харчаванне даецца з дня прыняцця камісіяй такога рашэння.

10. У гімназіях-інтэрнатах, санаторных школах-інтэрнатах, дапаможных школах-інтэрнатах, спецыяльных агульнаадукацыйных школах-інтэрнатах за кошт сродкаў мясцовых бюджэтаў навучэнцам прадастаўляецца харчаванне, кратнасць якога вызначаецца ў залежнасці ад віду ўстановы адукацыі.

11. За кошт сродкаў рэспубліканскага бюджэту, што выдзяляюцца на ліквідацыю наступстваў катастрофы на Чарнобыльскай АЭС, прадастаўляецца бясплатнае харчаванне непаўналетнім дзецям, якія пастаянна (пераважна) пражываюць на тэрыторыі радыеактыўнага забруджвання, а таксама пражываюць на тэрыторыі, якая не падвергнулася сярэднеадукацыі, і атрымлівае агульнае агульнае забруджванне; спецыяльная адукацыя на ўзроўні агульнай сярэдняй адукацыі ў пачатковых школах, базавых школах, сярэдніх школах, гімназіях, ліцэях, вучэбна-педагагічных комплексах, спецыяльных агульнаадукацыйных школах, дапаможных школах на тэрыторыі радыеактыўнага забруджвання:

у зоне наступнага адсялення і зоне з правам на адсяленне - двухразовае (пры немагчымасці яго арганізацыі - аднаразовае);
у зоне пражывання з перыядычным радыяцыйным кантролем - аднаразовае.
Пры гэтым непаўналетнім дзецям, якія наведваюць групы падоўжанага дня, прадастаўляецца бясплатнае аднаразовае харчаванне дадаткова да ўказанага ў абзацах другім і трэцім частцы першай гэтага пункта.

Непаўналетнія дзеці, якія пастаянна (пераважна) пражываюць на тэрыторыі радыеактыўнага забруджвання і навучаюцца ў 1 класе на базе ўстаноў дашкольнай адукацыі, а таксама пражываюць на тэрыторыі, якая не падверглася радыеактыўнаму забруджванню, і якія навучаюцца ў 1 класе на базе ўстаноў дашкольнай адукацыі на тэрыторыі радыеактыўнага забруджвання, бясплатным харчаваннем па нормах, устаноўленых для ўстаноў дашкольнай адукацыі ў залежнасці ад рэжыму іх работы.

Непаўналетнія дзеці, якія пастаянна (пераважна) пражываюць на тэрыторыі радыеактыўнага забруджвання і атрымліваюць адукацыю дома, якія па стане здароўя не могуць наведваць установы агульнай сярэдняй і спецыяльнай адукацыі, атрымліваюць кампенсацыю кошту харчавання ў выглядзе грашовай кампенсацыі або набору прадуктаў (па рашэнню мясцовага выканаўчага і распарадчага). органа) зыходзячы з устаноўленых грашовых норм расходаў на харчаванне (без уліку павышаючага каэфіцыента), колькасці вучэбных дзён і кратнасці харчавання, устаноўленай у абзацах другім і трэцім часткі першай гэтага пункта.

Непаўналетнія дзеці, якія пастаянна (пераважна) пражываюць на тэрыторыі радыеактыўнага забруджвання і атрымліваюць агульную сярэднюю адукацыю, спецыяльную адукацыю на ўзроўні агульнай сярэдняй адукацыі ў пачатковых школах, базавых школах, сярэдніх школах, гімназіях, ліцэях, вучэбна-педагагічных комплексах, спецыяльных агульнаадукацыйных школах, дапаможных на тэрыторыі, якая не падверглася радыеактыўнаму забруджванню, забяспечваюцца бясплатным харчаваннем у адпаведнасці са кратнасцю, устаноўленай у абзацы трэцім часткі першай і часткі другой гэтага пункта.

12. Харчаванне вучняў ажыццяўляецца па адпаведных нормах харчавання і зацвярджаемых Урадам Рэспублікі Беларусь грашовым нормам расходаў на харчаванне.

13. Вучні, для якіх не прадугледжана харчаванне за кошт сродкаў рэспубліканскага і мясцовых бюджэтаў, забяспечваюцца харчаваннем за кошт сродкаў бацькоў або іншых законных прадстаўнікоў па меню свабоднага выбару.